देवस्थानाचा इतिहास, आख्यायिका व स्थापत्य

वडज गावालगतच्या डोंगरावर ‘जोगधा’ येथे श्री खंडेरायांच्या पादुका स्थापित आहेत. देवाच्या वास्तव्यामुळे या डोंगराला ‘भंडारा डोंगर’ नाव प्राप्त झाले.

निष्ठावंत भक्त सदानंद चव्हाण दररोज डोंगर चढून जोगध्यावर पूजा करीत. वृद्धापकाळातही त्यांची भक्ती अखंड राहिली.

चंपाषष्ठीच्या रात्री श्री खंडेरायांनी सदानंद यांना स्वप्नात दृष्टांत दिला — “मी तुझ्या मागे खाली गावात येतो, फक्त मागे वळून पाहू नकोस.”

गावाजवळ आल्यावर सदानंद यांनी मागे वळून पाहिल्याने देव समोरच्या बोरीच्या झाडात विलीन झाले. खोडातील पाषाण मूर्ती हेच मूळ स्थान बनले.

ग्रामस्थांनी एकजुटीने पवित्र बोरीच्या झाडाभोवती काळ्या पाषाणात भव्य मंदिर, नंदी सभामंडप, दगडी दीपमाळ व उपमंदिरे उभारली.

मंदिराच्या सुव्यवस्थित व्यवस्थापनासाठी इ.स. १९६६ मध्ये सार्वजनिक ट्रस्टची स्थापना झाली; पुढे शासनाचा ‘ब’ वर्ग तीर्थक्षेत्र दर्जा प्राप्त झाला.

इ.स. १९७६ पासून कमी खर्चात सामूहिक विवाह परंपरा सुरू झाली (दरवर्षी ~६०० विवाह), तसेच आयटीआय व हायस्कूलची उभारणी झाली.

ग्रामस्थ व भाविकांच्या सहभागातून नक्षीदार चांदीचा गाभारा, किल्लेवजा बुरुजयुक्त प्रवेशद्वार, भक्तनिवास व प्रसादालयाची उभारणी करण्यात आली.